Gdy jeszcze doda się do tego bardzo dobrą infrastrukturę turystyczną, kompleksy hoteli o wysokim standardzie oraz zapewniających bardzo dobra jakość świadczonych usług to trudno się dziwić, że kraj ten co roku utrzymuje się w czołówce kierunków wybieranych przez turystów.

Dla tych, którzy chcieliby przeżyć niezapomnianą przygodę w kraju faraonów a jednocześnie nie lubią zbyt wiele czasu spędzać na plaży świetnym pomysłem może być wyjazd połączony z rejsem po Nilu. Jest on zazwyczaj włączony w dłuższy pobyt i nie wyklucza spędzenia kilku dni nad morzem.

Rejsy w Egipcie zaczynają się zazwyczaj w Luksorze gdzie uczestnicy zwiedzają pobliskie Teby, świątynie w Karnaku, Kolosy Memnona i Dolinę Królów z grobowcami faraonów. W kolejnych dniach na trasie znajdują się między innymi Edfu ze świątynią boga Horusa, Kom Obo czy Asuan wraz z potężną tamą na Nilu.

Podczas rejsów organizowane są liczne wycieczki fakultatywne pozwalające na zwiedzanie miejscowości położonych dalej od brzegu. Często także spotkać można ofertę przejazdu do nubijskiej wioski gdzie zobaczyć można prawdziwe życie mieszkańców tych terenów czy przejażdżki feluką tradycyjną łodzią z żaglem.

Rejsy odbywają się statkami o wysokim standardzie i pozwalają czuć się jak w dobrej klasy hotelu. Na statku podawane są także posiłki. Podczas podróży podziwiać można wspaniałe krajobrazy przesuwające się na obydwu brzegach. Organizatorzy dbają także o to by turyści nie zanudzili się zbyt mocno oglądaniem zabytków dlatego na trasie spotkać można między innymi wspaniałe Ogrody Kitchenera gdzie gromadzi się roślinność północnej Afryki.

Od kilkunastu lat jestem rzeczoznawcą samochodowym. Wykonując pracę sporo lat na pełnym etacie w takich firmach jak na przykład Warta oraz Ergo Hestia przeprowadziłem dużo tysięcy oględzin pojazdów różnej maści. W trakcie mojej pracy natknąłem się na mrowie przypadków prób wyłudzeń odszkodowań. Niżej zaprezentuję metody jakie były na co dzień stosowane.

W pierwszej kolejności przedstawię metodę na OC. Na bank wyłączna możliwość na zidentyfikowanie takiego wyłudzenia to jednoczesne przesłuchanie dwóch uczestników w tym samym czasie w dwóch różnych pomieszczeniach oraz zadanie im zestawu tych samych pytań. Jeśliby w paru ustępach są niezgodności to już mamy takich kombinatorów na tak zwanym widelcu. Jest to jedyna wydajna metoda w tego rodzaju zdarzeniu – inspekcja miejsca szkody względnie zestawienie aut tutaj nic nie da (chyba, że uszkodzenia były dorabiane). Macherzy tu już są porządnie przyuczeni i tych „starych spryciarzy” zapewne się nie nakryje. Współcześnie na miejsce szkody wzywają Policję i Pomoc Drogową zbierając w ten sposób kompetentnych świadków. Kiedyś modne tak zwane „przycierki boczkiem” wyszły już z mody, gdyż lądowały w stercie podejrzanych. Pamiętam jak naczelnik odkładał na bok wszelkie BMW z przytartymi boczkami. W dzisiejszych czasach macherzy są tak przyuczeni w swoim fachu, że inicjują prawdziwą kraksę tzw „przód w tył”. Takich szkód w rzeczywistości jest najwięcej i są praktycznie nie do wypatrzenia. Rzecz jasna jest pewien trop. Macherzy pragnąc wyrobić jak najwięcej pieniędzy przed kraksą zdobywają na Allegro bądź w Poznaniu wystrzelone poduszki, pogięte chłodnice, połamane zderzaki i reflektory. Po nabyciu takich zepsutych elementów montują je przed kolizją i z tymi uszkodzonymi częściami doprowadzają do zderzenia. W takim wypadku powinno się precyzyjnie pstryknąć wszystkie napisy i emblematy – powinien być tam zdefiniowany rok produkcji i numer seryjny elementów. W następnej kolejności trzeba porównać daty wytwórczości elementów z rokiem wytwórczości pojazdu. W tej chwili poduszki powietrzne się opisuje numerem zdarzenia niezmywalnym markerem – aczkolwiek najbardziej przewrotny próbował poduszkę wyprać w pralce do prania ubrań. Przejdźmy do szkód AUTOCASCO. Tutaj z reguły także są montowane już uszkodzone części i wypadek zachodzi już z wmontowanymi lewymi częściami. I w tym przypadku coraz więcej kombinatorów przyzywa Policję i Pomoc Drogową dla uzyskania miarodajnych świadków. Z reguły zgłaszają uderzenie w drzewo, bo najłatwiej. Nie trzeba się dzielić z drugim uczestnikiem łupem. Macher wjeżdża głęboko do lasu tak aby nikt nie widział i kilka razy uderza w drzewo. Następnie pod drzewo przy drodze podrzuca resztki części, dorabia ślady opon prowadzące do drzewa oraz obija korę ażeby wyglądało wszystko naturalnie. I tu też trzeba liczyć na proste błędy – kora za zderzakiem a kora na drzewie pochodzą z innych gatunków drzew, macher zamiast obić korę obuchem to uderzał ostrą krawędzią siekiery robiąc nienaturalne nacięcia. Ale i tutaj macherzy zdążyli się dobrze przyuczyć. Współcześnie okręcają drzewo grubym kocem aby nie zostały skrawki kory z drugiego drzewa; przepisują samochód na żonę, matkę lub kochankę ażeby w Ubezpieczalniach nazwisko się nie powtarzało, zmieniają numery rejestracyjne ażeby Ubezpieczyciel nie znalazł w systemie po numerze rejestracyjnym itp. Im likwidator wynajduje coraz to nowe metody dekonspirowania takich wyłudzeń tym kombinator stosuje coraz to bardziej oryginalne techniki. Nawet podczas próby kradzieży samochodu już cały pojazd obsypują pieprzem by psy tropiące nie złapały śladu. Niestety coraz trudniej wykrywać w bieżących czasach takie kombinacje…

Jednym z najchętniej wybieranych z kolei miejscowości nad polskim morzem jest Pobierowo, największy ośrodek wczasowo-wypoczynkowy na Wybrzeżu Rewalskim. Na czym polega fenomen Pobierowa, co sprawia że z roku na rok coraz więcej turystów przyjeżdża tutaj na wakacje, co powoduje, że aby zarezerwować noclegi w Pobierowie trzeba szukać w internecie już początkiem stycznia, pomimo tego iż baza noclegowa systematycznie się rozwija.

Okazuje się że jest kilka czynników wpływających na popularność Pobierowa. Pierwsza to to, iż kurort należy do prężnie rozwijającej się gminy, w której postawiono na rozwój bazy sportowej i promowanie aktywnego wypoczynku we wszystkich jego aspektach.

Niedaleko największego kompleksu domków letniskowych działa duży kompleks sportowy na otwartym powietrzu oferującym boiska do gier zespołowych, bieżnie i korty tenisowe oraz sauny i stoły do tenisa stołowego wewnątrz hali. Ponadto działa wypożyczalnia rowerów.

Wybierając się na wczasy nad polskie morze trzeba brać pod uwagę fakt, iż pogoda nie zawsze jest taka jakbyśmy sobie życzyli. Taki urok polskiego wybrzeża i dlatego trzeba wziąć poprawkę na aurę i zagwarantować sobie i naszym pociechom alternatywny sposób spędzania czasu podczas niesprzyjającej pogody. Pobierowo świetnie wychodzi w tym aspekcie na tle konkurencji. Jest to miejscowość bardzo rozległa. Równolegle do wydm oddzielających miasteczko od plaży ciągnie się główna arteria Pobierowa czyli ulica Grunwaldzka na długości ponad czterech kilometrów. Od tej ulicy odchodzą liczne uliczki w kierunku południowym i dalej wiele ulic, chodników i deptaków. Jest gdzie spacerować co najmniej przez kilka dni ciągle poznając nowe miejsca.

Docierając do dworca autobusowego można skorzystać ze świetnie prowadzonej informacji turystycznej, w której możemy uzyskać cenne informacje na temat atrakcji turystycznej Pobierowa i miejscowości okolicznych, zakupić mapy i przewodniki.

Co najbardziej interesujące dla dzieci, to to że na plaży od wielu sezonów działa rewelacyjny projekt Akademia Słońca, który zapewnia rozrywkę na wysokim poziomie zarówno dzieciom jak i dorosłym. Niewiele jest miejsc na polskim morzem, gdzie czas można tak ciekawie wypełnić atrakcjami jak w Pobierowie.

Niektóre z tych pomysłów to między innymi organizowanie na lotnisku Speer Dating czyli szybkich randek. Inna propozycja to rozgrywki szachów między pasażerami Finnair podczas lotu, lub koncerty karaoke, to tzw. część rozrywkowa ale pojawiło się również wiele innych rozwiązań. Do etapu realizacji przejdą tylko najlepsze pomysły, obecnie trwa proces wyboru, na autorów najbardziej innowacyjnych pomysłów na udoskonalenie ich usług czekają nagrody. Ostatni tester jakości dołączył do całej grupy dopiero 23 listopada, został nim holender Arjan Tupan mający 38 lat, to jego komentarze na blogach Hunterów spodobały im się najbardziej.

Fińskie linie lotnicze od lat zajmują się również tematem praw człowieka oraz różnym zagadnieniom społecznym. Wiele uwagi spółka poświęca swoim pracownikom, dlatego w 2010 roku został wdrożony projekt skutecznego zarządzania, którego celem jest poprawa komfortu pracy. Wszystko dla pracownika, to niepisane zasada w fińskich liniach lotniczych, to prawda, bowiem prawie 40 procent pracowników Finnair posiada 20 letni staż pracy, a dokładnie 12 procent pracuje od ponad 30 lat.

Raport CSR bo tak się on nazywa zawiera także rozdział obejmujący tematykę odpowiedzialności za środowisko. Finnair robi wszystko by zmniejszyć emisję CO2, hałasu oraz innych związków generowane przez samoloty do atmosfery. Z raportu możemy się również dowiedzieć się jak firma dąży do realizacji założonych celów oraz jak to było i będzie w latach 1999 – 2017. Co ciekawe jak dotąd linie lotnicze Finnair zmniejszyły poziom emisji na jedno miejsce w samolocie dokładnie o 41 procent. Przewoźnik pragnie prowadzić swoją trudną działalność mimo wszystko w zgodzie z naturą, a przynajmniej szkodzić jej w jak najmniejszym stopniu.

Są jednak i potencjalne minusy gdyż pieniądze na lokacie w banku są pewne jak… no właśnie, jak w banku a u prywatnego pożyczkobiorcy, no różnie to bywa. Jeżeli więc pożyczka nie została zabezpieczona zwłaszcza hipotecznie albo zastawem (a pożyczki społecznościowe zazwyczaj nie są zabezpieczone) to mamy “nutkę emocji i ryzyka” niczym gracz giełdowy. Co prawda, pożyczkobiorcę można sprawdzić w BIG-ach czy nie figuruje tam jako dłużnik, a jak ktoś ma dojścia, to i w innych rejestrach, instytucjach, nie ma jednak gwarancji terminowej spłaty pożyczki nawet od “czystego” pożyczkobiorcy. Jednak przynajmniej niektórzy społecznościowi pożyczkodawcy chwalą sobie tego rodzaju inwestycje.

Najbezpieczniej jest udzielać pożyczek pod zabezpieczenie na hipotece nieruchomości pożyczkobiorcy, ale też trudniej o takiego pożyczkobiorce będącego właścicielem nieruchomości na której można ustanowić takie zabezpieczenie. Tym niemniej, skoro banki udzielają pożyczek hipotecznych (a firmy pozabankowe proponują pod takie zabezpieczenie kredyty bez BIK), to za nieco niższe oprocentowanie nie powinno być problemów z brakiem chętnych, zwłaszcza tych którzy mają problemy ze zdolnością kredytową (figurują negatywnie w BIK). Trzeba też jednak pamiętać i o tym, że w przypadku niespłacania pożyczki, to zanim uda się zlicytować nieruchomość pożyczkobiorcy, może minąć kilka lat. Kilka lat po terminie zwrotu pożyczki ustalonym w umowie.

I jeszcze swego rodzaju ciekawostka, praktyczna ciekawostka. Można też inwestować zaciągając kredyty hipoteczne. Tak, to nie pomyłka; niektórzy dobrze zarabiają na wynajmowaniu nieruchomości sfinansowanych kredytami hipotecznymi. Zysk z wynajmu może być znacznie wyższy od kosztu kredytu hipotecznego. Sztuka polega na tym, ażeby dobierać sobie takich najemców, którzy są wypłacalni i nie będą mieli zaległości w płaceniu wynajmującemu a z tym bywają problemy.

Na dalsze piętro poprowadzone były schody i znajdowały się tam pomieszczenia do zamieszkania oraz magazynek towarów. W pewnych sytuacjach stawiano następne piętra z izbami mieszkalnymi oraz składami do przechowywania różnych rzeczy. Typ taki wywodził się chyba z dawnych wiejskich mieszkań i był rozpowszechniony na całkowitym obszarze hanzeatyckim. Pokój kuchenny był za każdym razem w innym budynku w podwórzu. Tak w tym momencie prezentował dom przy teraźniejszej ul. Kopernika nr 17, który posiadał podwórze oraz bramę zlokalizowaną w kierunku ulicy Rabiańską. Poza domem były zapewne obory i składy. Był to zatem standardowy dom kupca. Ale lokale nad tą ogromną sienią, położone w 2óch traktach o innej wysokości, nie dają wyobrażenia, jak wyglądał lokal rodziców Kopernika. Raczej były to małe pokoiki, bez pomieszczeń dla gości, które nie były istotne dla kupca który się dorabiał.

Jednak zainteresowanie tanimi liniami lotniczymi sprawiło, że przewoźnicy pragną coraz to większego zysku. Niestety zdarza się, ze znacznie podwyższają ceny. Aby uniknąć opłat za wystawienie biletu należy kupić w Ryanair specjalną kartę. Lot w WizzAir również będzie tani dla uczestników specjalnego klub, którego członkostwo jest płatne. Jednak opłaca się wstąpić do zrzeszenia Wizz Air i latać nawet za sześć złotych. Ostatnia promocja węgierskich linii lotniczych właśnie poleca bilety za kilka złotych z portów lotniczych w Gdańsku i Warszawie.

Ryanair od stycznia nowego roku postanowił także wprowadzić dodatkowe opłaty za rezerwację miejsca. Wybór miejsca będzie w cenie aż 10 euro za każdy odcinek podróży. Pasażer wybierający miejsce ma także pierwszeństwo wejścia na pokład samolotu. Oprócz tego Ryanair będzie nadal sprzedawał opcje pierwszeństwa wejścia na pokład za pięć euro. Jednak ci podróżni będą musieli ustąpić miejsca, tym którzy wykupili miejsce. Natomiast linia Wizz Air dla tych, którzy chcą mieć większy komfort podróży mogą wykupić sobie siedzenie w dwóch pierwszych rzędach samolotu.

Od dawna w tanich liniach lotniczych dodatkowe usługi były płatne. Sam bilet lotniczy można było kupic za bardzo małe pieniądze. Jeśli ograniczymy się tylko do bagażu podręcznego bez problemu polecimy za niską kwotę. Dodatkowo w Wizz Air bagaż podręczny to aż 32 kilogramy. Tanie linie lotnicze bazują na mniejszych lotniskach a także obniżają koszty gdzie tylko możliwe. Ryanair zrezygnował z lotów na wiele lotnisk w Niemczech po wprowadzeniu dość kosztownego podatku. Ryanair jak i Wizz Air wciąż przodują na listach linii lotniczych, gdyż mimo nowości nadal oferują atrakcyjne bilety. Trzeba zwrócić jednak uwagę, ze także i regularni przewoźnicy czując zagrożenie tanimi liniami zaczęli obniżać koszty biletów. Lufthansa mimo wysokiego komfortu i wygód wprowadziła kod zniżkowy, dzięki czemu bilety będą tańsze nawet o 90 złotych.

Paliwo, przeglądy, wymiana opon, aktualne naprawy, ubezpieczenie – wydatki użytkowania auta, to istotna pozycja w portfelu każdego kierowcy. Chcąc je okroić, tankujemy na tańszych stacjach, wykonujemy naprawy na zamiennikach w zaprzyjaźnionych zakładach i staramy się podróżować gospodarczo. Gdy jednak nadchodzi czas kupna ubezpieczenia w szeregu przypadków automatycznie przeciągamy polisę u dotychczasowego ubezpieczyciela, nie weryfikując innych ofert na rynku. Tymczasem OC i AUTO-CASCO to pozycje, na których idzie dużo zaoszczędzić. Dlatego warto wiedzieć, jak można ograniczyć składkę za polisę. Przede wszystkim powinno się pilnować momentu, w którym nasza aktualna polisa OC dobiega końca. To bowiem – wyłączając parę przypadków wyznaczonych w ustawie – jedyny moment w roku, kiedy możemy zmienić towarzystwo ubezpieczeń i tym samym zyskać okazję na tańsze ubezpieczenie. Jeżeli nie wypowiemy OC przed jego upływem – najpóźniej jeden dzień przed końcem trwania obecnej polisy – ubezpieczenie podświadomie przedłuży się na następne 12 miesięcy. Jest to reguła wynikająca z ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i z przykrością muszę stwierdzić nie ma od niej odwrotu. Co więcej, jeżeli zdecydujemy się na wymówienie ubezpieczenia – powinniśmy doręczyć je ubezpieczycielowi na piśmie. Z tej przyczyny najpoprawniej zapisać właściwą datę w kalendarzu i, widząc, że ubezpieczenie dobiega finiszu, z wyprzedzeniem porównać oferty na rynku. Można też zostawić numer w wybranej firmie, która w dobrym momencie przypomni nam o kończącym się OC. O kwocie, jaką zapłacimy za OC i AUTO-CASCO decyduje zarówno sposób w jaki prowadzimy auto. Reguła jest prosta: kto podróżuje bezpiecznie, płaci skromniej. Wobec tego jeśli interesuje nas tanie ubezpieczenie auta nerwy za kierownicą najlepiej trzymać na wodzy. Ubezpieczyciele doceniają kierowców jeżdżących bez uszczerbku, przyznając im zazwyczaj po 10% zniżki za każdy rok bezkolizyjnej jazdy. Tego gatunku upusty najczęściej można także przenieść w razie zmiany towarzystwa ubezpieczeń. Tym samym, jeżeli w czasie wielu lat korzystania z usług jednej firmy wypracowaliśmy na przykład 50 proc. zniżki, w przypadku zmiany ubezpieczyciela otrzymamy co najskromniej taką samą zniżkę jak do chwili obecnej. Coraz więcej ubezpieczycieli zapewnia również transfer zniżek z OC na AUTO CASCO. Tym samym, jeśli podążamy bezpiecznie, możemy spodziewać się nie tylko na tanie OC, ale co więcej na zmniejszenie stawki za AUTO CASCO. Znaczącym komponentem wpływającym na cenę ubezpieczenia jest też wiek i doświadczenie kierowców samochodu – im większy staż za kierownicą, tym większa ewentualność na ponętną cenowo polisę. Towarzystwa ubezpieczeń w szeregu przypadków zaczynają też współpracę z partnerami biznesowymi, tworząc z nimi wspólne propozycje. Popularną formą jest bancassurance, czyli współpraca towarzystwa ubezpieczeń z bankiem, na skutek jakiej klienci dostają preferencyjne oferty na przykład na ubezpieczenia komunikacyjne. W następstwie tego w poszukiwaniu tańszego OC wskazane jest sprawdzić, czy np. bank, w którym mamy konto osobiste, współpracuje z ubezpieczycielem. Dla przykładu użytkownicy ING Banku Śląskiego zdobywają w Liberty Direct 10% zniżki na ubezpieczenia komunikacyjne. Dzięki takiemu rabatowemu możemy zapracować nawet kilkaset złotych jeśli np. nabywamy OC i AC. Z kolei, tańszą polisę AC będzie łatwiej kupić jeżeli jeździmy dobrze zabezpieczonym autem, cieszącym się nieznaczną wziętością wśród złodziei. Większa część towarzystw ubezpieczeniowych docenia ten fakt i proponuje mniejsze stawki dla ich posiadaczy. Poza dobraną marką, o oszczędności na składce zadecyduje również obszar, gdzie w większości wypadków parkujemy pojazd. Jeśli jest to garaż względnie parking strzeżony – wówczas zapłacimy mniej. Pod tym samym kątem ubezpieczyciel oceni też zabezpieczenia antywłamaniowe auta. Tu z kolei niesłychanie istotne są różnorodnego typu specjalne drzwi, zamki, alarmy, a w szczególności każde współczesne technologie pozwalające zlokalizować pojazd. Jednak nawet takie udogodnienia nie będą miały znaczenia, jeśli właściciel samochodu nie będzie pamiętał o zachowaniu koniecznych środków ostrożności, jak np. domykanie okien, drzwi tudzież bagażnika, a przede wszystkim strzeżenie kluczyków.

Szefostwo Zakładu Ubezpieczeniowego Ergo Hestia na konferencji prasowej pochwalił się skutkami wbudowania nowego planu obsługi klienta. Firma doszła w swoim czasie do wniosku, iż najistotniejszym szczegółem działalności, jaki wpływa na wizerunek towarzystwa ubezpieczeń nie są realia sprzedaży polis, lecz strategia likwidacji szkód. Po pierwsze w związku z tym, udoskonalono trwający całą dobę system zgłaszania szkód na aparat telefoniczny. Po drugie, przyspieszono przybycie rzeczoznawców do kontrahenta (nie później niż w ciągu 48 godzin). Po trzecie, odstąpiono z biur terenowych oraz powołano centralne Biuro Likwidacji Szkód, do którego w formie elektronicznej dochodzą materiały od opiniodawców. Po czwarte, w serwisie internetowym organizacji włączono pierwszą w kraju sposobność pogadania z wirtualnym pracownikiem o imieniu Hubert, który odpowiada na zagadnienia o metody powiązane z likwidacją szkód. Na szczęście można także kontaktować się z żywym człowiekiem i w wszelkiej chwili zyskać wiedzę na temat teraźniejszego stanu likwidacji szkody. Jednym z owoców takiego systemu jest horrendalne zwiększenie szybkości terminu likwidacji szkód, jaki w tej chwili wynosi nieco ponad 30 dni. Tu powinno się aczkolwiek zobaczyć, iż w sytuacji, gdy cała procedura obsługi szkody leży po stronie firmy ubezpieczeniowej, a klient ma jedynie ją zgłosić, jest to i tak dłużej niż ustawowy termin wynoszący maksymalnie 30 dni. Najciekawszym jakkolwiek rozwiązaniem które świadczy Ergo Hestia jest (w ramach ac) likwidacja niektórych, niewielkich szkód bez potrzeby oczekiwania na oględziny przez rzeczoznawcę. W wypadku takich zdarzeń jak na przykład wybicie szyby czy uszkodzenie zamka w toku włamania itp., o ile szkoda nie przewyższa 1500 złotych, wystarczy przesłać do jednostki pokwitowanie za wykonaną naprawę. Tworzy to bezsprzecznie możliwość nadużyć, ale per saldo towarzystwo ubezpieczeń oszczędza na kosztach pracy i dojazdu rzeczoznawcy. Bez wątpliwości bardzo wysokie wydatki ucieleśnienia systemu Ergo Hestia wynagradza sobie m.in. oszczędzając na wypłatach: spadła wielkość wypadków ubezpieczeniowych, zmniejszyła się przeciętna wielkość wypłacanego odszkodowania i wzrosła liczba kontrahentów odnawiających swe polisy w tej firmie.

Odnosząc się do zagadnienia terminów likwidacji szkód w ubezpieczeniach obowiązkowych i dobrowolnych powierzamy poniższe wyjaśnienia, które mają na celu w osiągalny sposób przedstawić w/w tematykę. W zależności od sposobu ubezpieczenia terminy likwidacji szkody normowane są w odmiennych aktach prawnych. W przypadku ubezpieczeń obowiązkowych, np. ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy aut mechanicznych, termin likwidacji szkody określony jest w artykul. 14 ust. 1 regulacji z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, U.f.g. i P.b.u.k. (Dziennik ust. Nr 124, pozycja 1152 ze zm) zakład ubezpieczeń jest zobowiązany do wypłaty zadośćuczynienia w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia ogłoszenia o szkodzie. Zgodnie z ust 2 powołanego przepisu, gdyby w tym terminie nie było możliwe wyjaśnienie okoliczności nieodzownych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń względnie wysokości świadczenia, odszkodowanie powinno być wypłacone w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o krzywdzie. Ustawa przypuszcza jeden wyjątek od tej zasady – przekroczenie maksymalnego terminu 90 dni jest możliwe jedynie w wypadku, gdy stwierdzenie odpowiedzialności towarzystwu ubezpieczeń lub też wyznaczenie wysokości odszkodowania uzależnione jest od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. Co do zasady, towarzystwo ubezpieczeń jest prawnie zobowiązany do zrealizowania postępowania wyjaśniającego we osobistym zakresie i wdrożenie tego przepisu jest możliwe jedynie w szczególnych przypadkach. Jednak bezsporną część świadczenia zakład ubezpieczeń jest zobowiązany wypłacić w czasie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody. Osoba uprawniona do świadczenia nie może odmówić przyjęcia kwoty bezsprzecznej, przy czym jej przyjęcie nie zamyka drogi do dochodzenia późniejszych roszczeń. Dochodzenie tych żądań nie będzie jednak możliwe wówczas, gdy zostanie zawarta ugoda – ugoda jest umową i jej postanowienia wiążą obie strony i jej rozwiązanie wymaga porozumienia się obu stron. W przypadku zapłaty kwoty bezdyskusyjnej dobrze jest w korespondencji z ubezpieczycielem zaakcentować, iż nie stanowi ona pełnego zaspokojenia zgłaszanych żądań. W wypadku niemożności zaspokojenia roszczeń poszkodowanego w całości lub w części w terminie 30 dni towarzystwo ubezpieczeń jest zobowiązany wskazać pisemnie przyczyny zwłoki, jak również przypuszczalny termin zajęcia finalnego stanowiska co do zapłaty zadośćuczynienia. Zgodnie z artyk. 14 ust. 3a powołanej wcześniej regulacji, w przypadku niezapłacenia przez towarzystwo ubezpieczeń odszkodowania w przewidzianych terminach lub niespełnienia obowiązku zawiadomienia poszkodowanego pisemnie o przyczynach zwłoki i hipotetycznym czasie wypłaty odszkodowania, poszkodowany ma możność powiadomienia o tych nieprawidłowościach K.n.f., która wdroży wówczas przewidziane prawem środki nadzorcze. W wypadku zajścia bezpodstawnej zwłoki w postępowaniu likwidacyjnym poszkodowanemu przypada roszczenie o odsetki ustawowe. W wypadku ubezpieczeń dobrowolnych, np. auto-casco, OC przewoźnika, czy też OC w życiu prywatnym, termin zakończenia likwidacji szkody regulowany jest przepisami kodeksu cywilnego. Zgodnie z artykul. 817 kodeksu cywilnego, ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie 30 dni, licząc od daty otrzymania ogłoszenia o wypadku. Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności potrzebnych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela ewentualnie wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy prowadzeniu odpowiedniej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w czasie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody. Zgodnie z § 3 powołanego artykułu, umowa ubezpieczenia (np. negocjowana indywidualnie) lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą przewidywać inne terminy, lecz tylko takie, które są korzystniejsze dla uprawnionego do odszkodowania, niż terminy określone w przepisach kodeksu cywilnego. Także w wypadku ubezpieczeń dobrowolnych – zgodnie z art 16 ust. 2 ust z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. Num. 124, poz 1151 ze zm.) – jeżeli zakład ubezpieczeń nie zachowa terminu zapłaty odszkodowania przewidzianego w umowie, lub też w kodeksie cywilnym, jest zobowiązany do pisemnego ogłoszenia osoby zgłaszającej roszczenie o odszkodowanie o przyczynach niemożności zadośćuczynienia zgłaszanych roszczeń. W przypadku wystąpienia bezpodstawnej zwłoki w postępowaniu likwidacyjnym uprawnionemu do świadczenia przysługują odsetki ustawowe, o ile zawarta umowa ubezpieczenia nie prorokuje innej wielkości odsetek. Jak widać, istnieją pewne różnice pomiędzy terminem likwidacji szkody w ubezpieczeniu obowiązkowym a terminem w ubezpieczeniu dobrowolnym. W wypadku ubezpieczenia obowiązkowego przepisy ust o ubezpieczeniach obowiązkowych regulujące kwestię czasu trwania postępowania likwidacyjnego są przepisami bezwzględnie obowiązującymi, a więc nie jest możliwe stosowanie innych terminów – oczywiście termin 30 dni jest terminem granicznym, nie oznacza to, że towarzystwo ubezpieczeń nie może wypłacić świadczenia przed upływem tego terminu. W przypadku zaś ubezpieczeń dobrowolnych, przepisy kodeksu cywilnego, wskazując 30 dniowy termin likwidacji szkody dopuszczają przyjęcie w umowie innego terminu, pod warunkiem jednak, iż będzie to termin korzystniejszy dla poszkodowanego. Kolejną różnicą pomiędzy regulacjami określającymi terminy likwidacji szkody w ubezpieczeniach obowiązkowych i dobrowolnych jest wprowadzenie w ubezpieczeniach obowiązkowych górnej granicy czasu likwidacji szkody w wysokości 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, przy czym przekroczenie tego terminu jest możliwe – jak było już mówione wcześniej – jedynie w przypadku, gdy stwierdzenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń lub też określenie wielkości zadośćuczynienia uzależnione jest od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. Przepisy regulujące kwestię terminu likwidacji szkody zawierają także różnice dotyczące możliwości nakładania przez K.n.f. na zakłady ubezpieczeń sankcji z tytułu nieusprawiedliwionej zwłoki w wypłacie zadośćuczynienia, jak również niespełnienia obowiązku zawiadomienia poszkodowanego o przyczynach zwłoki w wypłacie odszkodowania i prawdopodobnym czasie jego wypłaty – o ile w ubezpieczeniach obowiązkowych Komisja Nadzoru Finansowego ma obowiązek nałożenia sankcji, o tyle w przypadku ubezpieczeń dobrowolnych decyzję o nałożeniu sankcji podejmuje sama Komisja. W procesie likwidacji szkody zdarza się, że ubezpieczający kwestionują wysokość świadczenia. W przypadku zakwestionowania stanowiska towarzystwu ubezpieczeń i wniesienia odwołania, towarzystwa ubezpieczeń – choć najczęściej niesłusznie – traktują je jako zgłoszenie okoliczności wymagających uzasadnienia, a co za tym idzie pozwalających na wypłatę zadośćuczynienia w 14 dni po ich wyjaśnieniu. Zdarza się także, iż zakłady ubezpieczeń, na podstawie stworzonych przez siebie procedur, ustalają termin np. 30 dniowy odpowiedzi na pismo złożone przez skarżącego. Procedury te jednak nie wiążą osoby składającej to pismo, gdyż jedynymi wiążącymi terminami są terminy zawarte w powyżej omówionych przepisach regulujących kwestię terminu likwidacji szkody. Nie istnieją bowiem przepisy szczególne, które wprowadzałyby odrębny termin odpowiedzi na pismo odwoławcze od stanowiska towarzystwu ubezpieczeń. Nadto, zauważyć należy, że zakwestionowanie stanowiska towarzystwu ubezpieczeń przez osobę składającą odwołanie jest najczęściej jedynie żądaniem dokonania weryfikacji i korekty poczynionych przez ten zakład ustaleń, a nie zgłoszeniem okoliczności wymagających tłumaczenia. Dlatego też, w związku z faktem, iż składane odwołania mają najczęściej ścisły związek z przyjęciem przez zakład ubezpieczeń błędnych danych, sprawdzenie tych danych winno odbyć się w ramach wyznaczonego przepisami terminu likwidacji szkody i skutkować ewentualnym naliczeniem odsetek za zwłokę w likwidacji szkody. Zdarzają się również przypadki, gdy osoba uprawniona do odszkodowania przekazuje towarzystwoowi ubezpieczeń dodatkowe informacje mające wpływ na proces likwidacji szkody, bądź kwestionuje rozwiązania przyjęte przez zakład ubezpieczeń np. na podstawie błędnych bądź niepełnych informacji przekazanych przez samego uprawnionego do zadośćuczynienia – wówczas odwołanie takie w pewnych sytuacjach może być zakwalifikowane jako okoliczność do wyjaśnienia, jednak winna być ona wyjaśniona w możliwie najkrótszym terminie tj. przy zachowaniu poprawnej staranności.